Odprawy celne po Brexicie — kompletny przewodnik dla polskich importerów i eksporterów

Od 1 stycznia 2021 roku Wielka Brytania jest dla Polski krajem trzecim — tak samo jak Chiny, USA czy Ukraina. Oznacza to, że każdy towar przekraczający granicę między Polską a UK musi przejść przez odprawę celną: zarówno w kierunku eksportu, jak i importu.

Dla wielu polskich firm, które przez lata działały w ramach jednolitego rynku UE bez żadnych formalności celnych, to fundamentalna zmiana. Szczególnie dotkliwa okazała się dla sektora MŚP — firm, które nie mają własnych agentów celnych i nie znają nowych procedur.

Co konkretnie zmieniło się po Brexicie?

Przed Brexitem handel między Polską a Wielką Brytanią był traktowany jak handel wewnątrz kraju — towar przekraczał granicę bez deklaracji celnych, kontroli i dodatkowych opłat. Dziś wygląda to zupełnie inaczej:

• Eksport z Polski do UK — wymaga polskiej deklaracji wywozowej (EX) i brytyjskiej deklaracji importowej. Towar podlega kontroli celnej po stronie UK.
• Import z UK do Polski — wymaga polskiej deklaracji przywozowej (IM) i brytyjskiej deklaracji wywozowej. Obowiązują cła (lub zwolnienie na mocy TCA) i VAT importowy.
• Umowa TCA — Traktat o Handlu i Współpracy między UE a UK zwalnia z ceł większość towarów, ale tylko pod warunkiem spełnienia reguł pochodzenia. Błędne udowodnienie pochodzenia = cło.

Jakie dokumenty są wymagane?

Kompletna dokumentacja to podstawa sprawnej odprawy. W zależności od rodzaju towaru i kierunku przesyłki, wymagane mogą być:

Dokumenty podstawowe

• Faktura handlowa (Commercial Invoice) — z pełnymi danymi nadawcy i odbiorcy, opisem towaru, kodem HS, wartością, Incoterms i krajem pochodzenia
• Lista pakowania (Packing List) — szczegółowe informacje o opakowaniach, wadze brutto/netto, wymiarach
• List przewozowy CMR — w transporcie drogowym, potwierdzający zawarcie umowy o przewóz
• Deklaracja wartości celnej — w przypadku niektórych przesyłek

Dokumenty potwierdzające pochodzenie

• Oświadczenie eksportera na fakturze (dla przesyłek do 6 000 EUR wartości) — wystarczy klauzula na fakturze
• REX — Registered Exporter Statement (dla eksporterów zarejestrowanych w systemie REX, bez limitu wartości)
• EUR.1 — świadectwo przewozowe, stosowane coraz rzadziej po wdrożeniu REX

Kody HS — dlaczego są kluczowe?

Kod Harmonized System (HS) to 6-cyfrowy (a w UE 8-cyfrowy kod CN) numer, który identyfikuje każdy towar w taryfie celnej. To od niego zależy:

• czy towar objęty jest cłem i jak wysokim
• czy wymagane są dodatkowe pozwolenia lub certyfikaty
• czy towar podlega kontrolom sanitarnym (SPS)
• jaka stawka VAT obowiązuje w kraju importu

Błędny kod HS to jeden z najczęstszych powodów problemów na granicy. Organy celne mogą zakwestionować klasyfikację, co prowadzi do wstrzymania przesyłki i naliczenia należności według właściwej stawki — wraz z odsetkami.

VAT importowy w UK — jak to działa?

Import towarów do Wielkiej Brytanii podlega brytyjskiemu VAT (standardowa stawka: 20%). Obowiązują dwa schematy rozliczeń:

Postponed VAT Accounting (PVA)

Dla firm zarejestrowanych na VAT w UK — pozwala odroczyć rozliczenie VAT importowego do deklaracji VAT, zamiast płacić go przy odprawie. To kluczowe narzędzie poprawy cash flow. Wymaga podania numeru VAT w zgłoszeniu celnym.

Zapłata VAT przy odprawie

Dotyczy importerów niezarejestrowanych na VAT w UK (np. polskich firm sprzedających B2C do UK bez rejestracji VAT). VAT jest pobierany przez HMRC przy odprawie celnej.

EORI — bez tego ani rusz

EORI (Economic Operators Registration and Identification) to numer identyfikacyjny wymagany do wszelkich formalności celnych w UE i UK. Bez niego nie możesz ani eksportować, ani importować przez granicę celną.

Jeśli eksportujesz z Polski do UK:

• Potrzebujesz polskiego numeru EORI (nadawany przez Izbę Administracji Skarbowej)
• Twój odbiorca w UK potrzebuje brytyjskiego numeru EORI (nadawany przez HMRC)

Uzyskanie numeru EORI jest bezpłatne i trwa zazwyczaj kilka dni roboczych. J.Dauman Logistics pomaga klientom przejść przez cały proces rejestracji — od formularza po nadanie numeru.

Kontrole SPS — dla żywności i produktów roślinnych

Towary objęte kontrolami sanitarno-fitosanitarnymi (SPS) wymagają dodatkowych dokumentów i mogą podlegać kontroli fizycznej w wyznaczonych punktach kontroli granicznej. Dotyczy to m.in.:

• produktów spożywczych pochodzenia zwierzęcego
• roślin i produktów roślinnych
• żywych zwierząt
• pasz i materiałów biologicznych

W przypadku importu do UK, zgłoszenia SPS należy dokonać z wyprzedzeniem przez system IPAFFS (Import of Products, Animals, Food and Feed System). Brak wcześniejszego powiadomienia = automatyczna odmowa wjazdu towaru.

Najczęstsze błędy, które kosztują firmy

W praktyce codziennej pracy z klientami widzimy wciąż te same błędy:

1. Brak EORI — firma dowiaduje się o tym w momencie pierwszej wysyłki
2. Niekompletna faktura — brak kodu HS, wartości, kraju pochodzenia lub Incoterms
3. Błędny Incoterms — np. DDP bez zarejestrowania się na VAT w UK, co jest niemożliwe do zrealizowania
4. Brak dokumentu pochodzenia — towar traci zwolnienie z cła wynikające z TCA
5. Przeszacowanie wartości celnej — skutkuje wyższym VAT importowym
6. Brak zgłoszenia IPAFFS — przy towarach SPS powoduje automatyczne odrzucenie przesyłki

Jak J.Dauman Logistics Ci w tym pomaga?

Specjalizujemy się wyłącznie w handlu cross-border PL–UK i UK–EU. Oznacza to, że znamy procedury celne po obu stronach granicy — i to jest nasza codzienność, nie wyjątek.

W ramach obsługi celnej zajmujemy się:

• przygotowaniem i weryfikacją kompletnej dokumentacji eksportowej i importowej
• klasyfikacją towarów (kody HS/CN) i weryfikacją reguł pochodzenia
• rejestracją i obsługą EORI (polskiego i brytyjskiego)
• zgłoszeniami IPAFFS dla towarów SPS
• obsługą procedur specjalnych (np. uszlachetnianie czynne/bierne, odprawa zawieszona)
• doradztwem taryfowym w ramach zlecenia

Jeśli masz wątpliwości dotyczące konkretnej przesyłki lub szukasz stałego partnera do obsługi celnej — skontaktuj się z nami. Odpiszemy zwykle tego samego dnia.