Dlaczego UE reformuje prawo celne?
Obecny Unijny Kodeks Celny (UCC) obowiązuje od 2016 roku i — mimo wielu nowelizacji — nie nadąża za tempem zmian w globalnym handlu. Eksplozja e-commerce, nowe wyzwania bezpieczeństwa, potrzeba ochrony jednolitego rynku przed importem niebezpiecznych lub podrobionych towarów i presja na cyfryzację administracji publicznej sprawiają, że reforma stała się koniecznością.
W czerwcu 2025 r. COREPER (Komitet Stałych Przedstawicieli państw UE) przyjął mandat negocjacyjny dla nowego UCC. To kluczowy krok w procesie legislacyjnym — oznacza, że Rada UE jest gotowa do negocjacji z Parlamentem Europejskim nad ostatecznym kształtem nowych przepisów.
Główne cele reformy
Reforma UCC koncentruje się na czterech priorytetach:
- Obniżenie kosztów zgodności — uproszczenie procedur ma zmniejszyć obciążenia administracyjne zarówno dla organów celnych, jak i przedsiębiorców. Mniej formularzy, mniej powielających się danych, więcej automatyzacji.
- Większa przejrzystość transakcji — nowe przepisy mają ułatwić śledzenie łańcucha dostaw i jednoznaczne przypisanie odpowiedzialności celnej na każdym etapie obrotu towarowego.
- Szybsze wypełnianie obowiązków celnych — cyfryzacja i centralizacja danych mają skrócić czas odpraw i zmniejszyć liczbę fizycznych kontroli przy prawidłowo udokumentowanych przesyłkach.
- Wzmocnienie ochrony jednolitego rynku — lepsze narzędzia do identyfikacji i blokowania importu niebezpiecznych, podrobionych i niezgodnych z normami UE produktów.
EU Customs Data Hub — centralizacja danych celnych
Kluczowym elementem nowego UCC jest EU Customs Data Hub — centralna platforma danych celnych UE. Zamiast osobnych systemów w 27 państwach członkowskich, dane o transakcjach importowo-eksportowych będą gromadzone i przetwarzane centralnie na poziomie UE.
📅 Harmonogram EU Customs Data Hub:
Dla segmentu e-commerce platforma ma być operacyjna od 1 lipca 2028 r. — co zbiega się z końcem okresu przejściowego dla nowych regulacji de minimis.
Szersza reforma systemu celnego UE dla pozostałych kategorii towarów będzie wdrażana etapami — szczegółowy harmonogram zostanie określony po zakończeniu procesu legislacyjnego.
EU Customs Data Hub zmieni sposób, w jaki firmy raportują transakcje celne. Zamiast wielokrotnego wprowadzania tych samych danych do różnych systemów krajowych, dane będą przekazywane raz — na poziomie unijnym — i automatycznie dystrybuowane do właściwych organów krajowych.
Co to oznacza dla firm prowadzących handel zagraniczny?
Reforma UCC ma dalekosiężne skutki dla każdej firmy zaangażowanej w import lub eksport w UE. Kilka obszarów wymaga szczególnej uwagi już teraz:
Cyfryzacja procesów celnych
Nowy system będzie premiował firmy, które posiadają dane w ustrukturyzowanej, cyfrowej formie. Przedsiębiorcy korzystający z systemów ERP lub WMS zintegrowanych z obsługą celną będą mieli zdecydowaną przewagę nad tymi, którzy wciąż opierają się na dokumentacji papierowej lub rozproszonych arkuszach kalkulacyjnych.
Porządkowanie klasyfikacji towarowej
EU Customs Data Hub będzie wymagał kompletnych i spójnych danych o każdej pozycji towarowej. Firmy, które mają nieuporządkowaną lub niezgodną klasyfikację CN/HS, powinny zacząć jej przegląd już teraz — nie czekając na wejście nowych przepisów w życie.
Relacje z agentami celnymi
Nowy model sprawozdawczości prawdopodobnie zmieni sposób współpracy między importerami/eksporterami a agentami celnymi. Warto już teraz omówić z agentem celnym, jak przygotować się na nowe wymogi danych.
⚠️ Ważna uwaga: Reforma UCC jest wciąż w toku procesu legislacyjnego. Szczegółowe przepisy wykonawcze nie zostały jeszcze ostatecznie przyjęte. Śledzenie postępów legislacyjnych i wdrożeniowych jest konieczne, ponieważ terminy i szczegóły mogą ulec zmianie.
Jak przygotować firmę na nowy UCC?
- Zrób przegląd klasyfikacji towarowej wszystkich produktów, które importujesz lub eksportujesz — i popraw błędy zanim zrobią to organy celne.
- Oceń stan cyfryzacji procesów celnych w Twojej firmie. Czy Twój system zarządzania magazynem lub ERP jest gotowy na centralne raportowanie danych?
- Porozmawiaj z agentem celnym o tym, jak zmienią się wymogi danych i co musisz przygotować po swojej stronie.
- Śledź komunikaty Komisji Europejskiej i krajowych organów celnych — szczegółowy harmonogram wdrożenia będzie precyzowany w kolejnych miesiącach.
Chcesz wiedzieć, jak reforma UCC wpłynie na Wasze procesy importowo-eksportowe? Skontaktuj się z J.Dauman Logistics Ltd — pomożemy przygotować firmę na nadchodzące zmiany.