Kierowca ciężarówki zatrzymany do kontroli drogowej. W ładunku — akumulatory litowe, klasyfikowane przez firmę jako zwykłe towary. Kontrolerzy mają nowe narzędzia i zaostrzony katalog naruszeń. Mandat, unieruchomienie pojazdu, postępowanie wobec nadawcy. Firma dowie się o tym z telefonu kierowcy.
Czym jest ADR i dlaczego zmiany z 2026 r. są ważne
ADR to Umowa europejska o międzynarodowym przewozie drogowym towarów niebezpiecznych — akt prawa międzynarodowego regulujący transport substancji i materiałów, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska. Edycja ADR jest aktualizowana co dwa lata — nowe przepisy wchodzą formalnie w życie 1 stycznia roku następującego po roku edycji, z 6-miesięcznym okresem przejściowym do 30 czerwca.
ADR 2026 (edycja 2026, obowiązująca od 1 stycznia 2027) wprowadza zmiany dotyczące m.in.: klasyfikacji ogniw i akumulatorów litowych, oznaczeń i dokumentacji dla nowych kategorii towarów niebezpiecznych, a także zaostrzenia standardów szkoleniowych dla doradców ds. bezpieczeństwa (DGSA). Równolegle UE zaostrzyła dyrektywy o kontrolach drogowych, co bezpośrednio zwiększa ryzyko wykrycia nieprawidłowości.
💡 Kluczowy termin: ADR 2026 wchodzi w życie 1 stycznia 2027. Okres przejściowy, w którym dopuszczalne jest stosowanie przepisów dotychczasowej edycji, trwa do 30 czerwca 2027. Po tej dacie — tylko nowe przepisy.
Najczęstsze błędy — co firmy robią źle z towarami niebezpiecznymi
Nie wiedzą, że wysyłają towary ADR. Baterie litowe, farby, aerozole, środki czyszczące, produkty zawierające alkohol — wiele codziennych artykułów handlowych podlega ADR. "To nie są materiały niebezpieczne, to zwykłe produkty" to zdanie, które nie chroni przed karą.
Korzystają z wyłączeń bez weryfikacji limitów. ADR przewiduje wyłączenia małej ilości (limited quantities) i wyłączone ilości (excepted quantities), ale progi są specyficzne dla każdej klasy i grupy pakowania. Przekroczenie progu przy braku odpowiedniej dokumentacji to naruszenie.
Nie szkolą doradcy ds. bezpieczeństwa (DGSA). Obowiązek mianowania Doradcy ds. Bezpieczeństwa w Transporcie Towarów Niebezpiecznych (DGSA — Dangerous Goods Safety Adviser) dotyczy firm uczestniczących w transporcie, załadunku i rozładunku towarów ADR powyżej określonych progów. Brak DGSA to osobna kategoria naruszeń.
Traktują ADR jako problem przewoźnika. Za klasyfikację, pakowanie i dokumentację odpowiada nadawca. Przewoźnik weryfikuje — ale pierwotna odpowiedzialność za prawidłowe oznaczenie towaru leży po stronie firmy wysyłającej.
Co się konkretnie zmienia w edycji 2026
Ogniwa i akumulatory litowe — zmiany dotyczą klasyfikacji, wartości referencyjnych Wh i dokumentacji. Ogniwa litowe (klasa 9, UN 3090/3091/3480/3481) to jeden z najczęstszych powodów niezgodności podczas kontroli, bo zakres produktów, które je zawierają, jest bardzo szeroki: laptopy, tablety, elektronarzędzia, hulajnogi elektryczne, urządzenia medyczne.
Zaostrzenie standardów szkoleniowych DGSA — edycja 2026 precyzuje wymagania dotyczące szkoleń i egzaminów dla doradców ds. bezpieczeństwa. Firmy, których DGSA ma certyfikat oparty na starszych standardach, powinny zweryfikować ważność i ewentualną potrzebę doszkoleń.
Nowe wymagania dokumentacyjne — aktualizacja list towarów, klas i grup pakowania, która wymaga przeglądu stosowanych wzorów dokumentów przewozowych.
ADR w e-commerce — szczególna uwaga
Firmy sprzedające online i wysyłające produkty z ogniwami litowymi (elektronika, akcesoria do pojazdów elektrycznych, urządzenia przenośne) często nie mają świadomości obowiązków ADR przy wysyłkach powyżej progów wyłączeń. Przy rosnącej skali kontroli — to ryzyko nie jest już hipotetyczne.
Warto pamiętać, że ADR dotyczy transportu drogowego między krajami-sygnatariuszami Umowy — Polska i UK są stronami. Przy transporcie morskim i lotniczym obowiązują odrębne regulacje (IMDG/IATA DGR), które mogą być bardziej restrykcyjne.
Jeśli Twoja firma wysyła towary, które mogą podlegać ADR — warto przeprowadzić przegląd przed wejściem w życie nowych przepisów. Skontaktuj się z nami — doradzamy przy dokumentacji dla transportu towarów na trasach PL–UK i w Europie.