Powrót do artykułów

Czym jest import tymczasowy?

Import tymczasowy (ang. Temporary Admission) to procedura celna pozwalająca na przywóz towarów z zagranicy bez płacenia cła importowego i VAT — pod warunkiem że towar zostanie wywieziony z powrotem w określonym czasie i w niezmienionej formie.

To szczególnie ważna procedura dla firm, które:

  • biorą udział w targach, wystawach i konferencjach za granicą;
  • wożą próbki produktów do potencjalnych klientów;
  • używają specjalistycznego sprzętu lub narzędzi poza granicami kraju;
  • przywożą towary do testów, prezentacji lub czasowego użycia bez zamiaru sprzedaży.

Po Brexicie procedura ta nabrała szczególnego znaczenia dla firm działających na trasie Polska–Wielka Brytania — bo UK jest teraz krajem trzecim i każdy przywóz formalnie podlega odprawie celnej.

Dwa główne narzędzia: karnet ATA i Temporary Admission przez HMRC

Karnet ATA

Karnet ATA (od franc. Admission Temporaire / Temporary Admission) to międzynarodowy dokument celny, który zastępuje krajowe procedury celne w ponad 80 krajach i terytoriach — według aktualnych zasad systemu karnetów ATA — w tym w Wielkiej Brytanii i wszystkich państwach UE. Jest wydawany przez izby przemysłowo-handlowe i uznawany przez organy celne bez konieczności składania oddzielnych deklaracji w każdym kraju.

Karnet ATA obejmuje trzy główne kategorie towarów:

  • Towary wystawiennicze — eksponaty na targi, wystawy, pokazy;
  • Próbki handlowe — towary prezentowane potencjalnym klientom bez przeznaczenia do sprzedaży;
  • Sprzęt zawodowy — narzędzia, aparatura filmowa i fotograficzna, instrumenty muzyczne, sprzęt sportowy, sprzęt IT używany służbowo.

💡 Ważne: W Polsce karnety ATA wydaje Krajowa Izba Gospodarcza (KIG) w Warszawie. Wniosek składa się przed wyjazdem — karnet nie może być wystawiony retroaktywnie.

Temporary Admission przez HMRC (UK)

Jeśli towar przyjeżdża do Wielkiej Brytanii i nie posiadasz karnetu ATA, możesz skorzystać z brytyjskiej procedury Temporary Admission (TA) zarządzanej przez HMRC. Procedura ta pozwala na import towarów z częściowym lub pełnym zwolnieniem z cła i VAT.

W zależności od rodzaju towaru i celu importu, TA można uzyskać przez:

  • deklarację ustną na granicy (dla prostych przypadków — sprzęt zawodowy osoby fizycznej);
  • deklarację przez zachowanie (np. przejazd przez zielony korytarz);
  • złożenie formularza C88 lub deklaracji celnej w systemie CDS z kodem procedury TA.

Jak długo towar może pozostawać w UK w ramach importu tymczasowego?

Okres pozostawania towaru w UK zależy od kategorii towaru i celu przywozu. W wielu przypadkach stosuje się okres do 6 miesięcy, a w uzasadnionych sytuacjach można wnioskować o przedłużenie — zwykle nie dłużej niż do 24 miesięcy.

Po upływie dozwolonego okresu towar musi zostać:

  • wywieziony z powrotem poza UK;
  • odprawiony do procedury dopuszczenia do obrotu (z zapłatą należnych ceł i VAT);
  • zniszczony lub przekazany organom celnym — z odpowiednią dokumentacją.

⚠️ Niezwrócenie towaru w terminie skutkuje naliczeniem pełnego cła i VAT, a w niektórych przypadkach również kar finansowych. HMRC może obciążyć importera lub gwaranta karnetu ATA kwotą należności celnych za cały okres nieautoryzowanego pobytu towaru w UK.

Zabezpieczenie celne — gwarancja przy imporcie tymczasowym

W wielu przypadkach organ celny może wymagać zabezpieczenia należności celnych lub innej formy gwarancji na wypadek, gdyby towar nie został ponownie wywieziony.

W przypadku karnetu ATA funkcję gwarancji pełni organizacja wydająca karnet (w Polsce — KIG), która jest zobowiązana do zapłaty należności w razie niewykonania zobowiązań przez importera. Za wystawienie karnetu pobierana jest opłata, której wysokość zależy od wartości towaru.

W przypadku procedury TA przez HMRC zabezpieczenie może mieć formę:

  • gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej;
  • depozytu gotówkowego w HMRC;
  • konta odroczonego (dla firm z numerem EORI i uprawnieniami).

Co musi pozostać niezmienione?

Kluczowy warunek importu tymczasowego: towar musi wrócić w stanie nienaruszonym. Oznacza to, że:

  • towar nie może zostać sprzedany ani przekazany osobie trzeciej;
  • nie może być zużyty, przetworzony ani trwale zmodyfikowany;
  • musi być możliwa jego identyfikacja jako tego samego towaru (numery seryjne, oznaczenia, zdjęcia dokumentacyjne).

Dozwolone jest normalne zużycie wynikające z eksploatacji (np. zużycie paliwa przez maszyny demonstracyjne, normalne ślady użytkowania sprzętu) — ale nie trwałe uszkodzenie lub zmiana przeznaczenia.

Import tymczasowy a naprawa — procedura IP/OP

Jeśli celem przywozu towaru do UK jest naprawa lub przetworzenie, a potem wywóz z powrotem — zastosowanie ma inna procedura: Inward Processing (IP). Różni się od Temporary Admission tym, że dopuszcza modyfikację towaru. Dla eksportu z UK do naprawy w Polsce z kolei stosuje się procedurę Outward Processing (OP).

Jeśli nie jesteś pewien, która procedura pasuje do Twojego przypadku — warto skonsultować się z agentem celnym przed wysyłką. Wybór złej procedury może skutkować naliczeniem pełnego cła przy powrocie towaru.

💡 Przykład z praktyki: Polska firma produkcyjna wysyła maszynę do demonstracji u klienta w Londynie. Maszyna wraca do Polski po 3 miesiącach. Właściwa procedura: Temporary Admission przez karnet ATA lub deklarację CDS z kodem TA. Gdyby klient w Londynie chciał naprawić maszynę przed zwrotem — potrzebna byłaby procedura IP, nie TA.

Jak wygląda procedura krok po kroku?

  1. Przed wysyłką: Ustal cel i czas pobytu towaru za granicą. Wybierz właściwą ścieżkę (karnet ATA lub procedura TA w CDS).
  2. Karnet ATA: Złóż wniosek do KIG minimum kilka dni przed wyjazdem. Dostaniesz karnet z kuponami na każdy kraj tranzytu i docelowy.
  3. Na granicy: Przy wjeździe do UK przedstaw karnet celnikowi — zostanie stemplowany. To Twój dowód odprawy tymczasowej.
  4. Powrót: Przy wywozie z UK ponownie stempluj karnet — to zamknięcie procedury. Zachowaj dokument — KIG może go żądać jako dowód powrotu towaru.
  5. Rozliczenie: Po powrocie do Polski karnet jest rozliczany z KIG. Jeśli towar wrócił w terminie — sprawa zamknięta, zabezpieczenie zwolnione.

Najczęstsze błędy przy imporcie tymczasowym

  • Brak karnetu lub dokumentacji TA przy granicy — celnik może nakazać zapłatę pełnego cła i VAT lub cofnięcie towaru.
  • Przekroczenie dozwolonego czasu pobytu — nawet o jeden dzień — bez wcześniejszego przedłużenia przez HMRC.
  • Pozostawienie towaru u klienta — jeśli odbiorca w UK zatrzymał próbki lub sprzęt bez dopełnienia formalności importowych, importer odpowiada za nieuiszczone należności celne.
  • Brak dokumentacji identyfikującej towar — na etapie kontroli powrotu celnik musi móc potwierdzić tożsamość towaru. Numery seryjne, zdjęcia i zestawienia są niezbędne.
  • Mylenie TA z IP — wywóz towaru do naprawy lub modyfikacji wymaga procedury Inward Processing, nie Temporary Admission.

Jak J.Dauman Logistics może pomóc?

J.Dauman Logistics obsługuje odprawy tymczasowe dla firm wysyłających towary między Polską a Wielką Brytanią — zarówno w oparciu o karnet ATA, jak i przez procedurę TA w systemie CDS po stronie brytyjskiej.

  • sprawdzamy, czy właściwy będzie ATA Carnet, Temporary Admission, Inward Processing czy standardowy import;
  • weryfikujemy opis towaru, kody HS/CN i wartość celną;
  • pomagamy przygotować dokumentację celną i logistyczną wymaganą do danej procedury;
  • koordynujemy transport i odprawę po stronie UK;
  • przypominamy o terminie zamknięcia procedury i reeksportu;
  • pomagamy ograniczyć ryzyko naliczenia cła i VAT przy powrocie towaru do Polski.

Jeśli planujesz udział w targach w UK, wysyłasz próbki do klientów lub transportujesz sprzęt zawodowy — skontaktuj się z nami przed wysyłką.